STRONE PROWADZI
SIEĆ OBYWATELSKA
WATCHDOG POLSKA

biuro@siecobywatelska.pl
UL. URSYNOWSKA 22/2
02-605 WARSZAWA
DESIGN: RZECZYOBRAZKOWE.PL

Działaj

Zapewne niejednokrotnie zdarzyło Ci się, że byłeś niezadowolony z działań (albo ich braku) lokalnych władz. Denerwował Cię nierówny chodnik, pięć pomników „ku czci”, które Ty chętnie zastąpiłbyś placem zabaw, czy niedziałające uliczne latarnie. Zastanawiałeś się, dlaczego w sąsiednich miejscowościach są domy kultury, a Twoja gmina ma ofertę kulturalną jedynie dla emerytów. Oczywiście solennie sobie obiecywałeś, że w następnych wyborach samorządowych zagłosujesz na kogoś innego. Jednak udział w wyborach to nie jedyny sposób, w jaki możesz zapoczątkować zmiany w Twoim otoczeniu. Nie musisz czekać aż cztery lata, możesz zacząć działać już dziś, zostając strażnikiem! Jak to zrobić?

Oferta dla osób

Monitoring lokalny

Żyjemy w czasach, w których Konstytucja gwarantuje nam prawo do pytania o wydatkowanie publicznych pieniędzy. Możemy sprawdzać, czy władza gospodaruje nimi dobrze i efektywnie. Skutecznym sposobem takiej kontroli jest monitoring, czyli zorganizowana i metodyczna obserwacja wybranej dziedziny działania władz. Obywatelski monitoring to pytanie o konkretne sprawy i szukanie na nie odpowiedzi w usystematyzowany sposób. Realizuje się go poprzez przeprowadzanie wywiadów, analizowanie dokumentów urzędowych, obserwację, badania ankietowe czy eksperymenty.

Jest wiele sfer wydatkowania publicznych pieniędzy na poziomie lokalnym, które obywatele mogą i powinni skontrolować. Można chociażby przyjrzeć się sposobowi gospodarowania środkami pochodzącymi z opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, zasadom funkcjonowania spółek komunalnych czy rozdysponowywaniu środków publicznych na sport. Monitoring nie jest zadaniem, któremu sprostają jedynie przedstawiciele nauk społecznych. Z Waszej strony potrzebne jest zaangażowanie i systematyczność, my oferujemy gotowe scenariusze zadań i narzędzia do samodzielnego wykorzystania.


Obywatelski monitoring funduszu korkowego

Na czym to polega?
Fundusz korkowy to środki, jakie wpływają do budżetu gminy z opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Zgodnie z art. 18(2) ustawy z 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi powinny być przeznaczone tylko na profilaktykę uzależnień. Monitoring skupia się na przejrzystości pozyskiwania oraz wydatkowania funduszy „ korkowych”, a także na ocenie spójności i zasadności prowadzonej polityki gmin w obszarze rozwiązywania problemów alkoholowych i narkotykowych.
Głównym celem projektu jest przyczynienie się do efektywnego wydatkowania środków publicznych poprzez doprowadzenie do zwiększenia kontroli obywatelskiej nad budżetem gmin biorących udział w projekcie.

Dla kogo?
Program skierowany jest do osób indywidualnych mających wiedzę z zakresu kontroli obywatelskiej.

Co proponujemy?
Proponujemy samodzielny monitoring funduszu korkowego w Twojej gminie. Na stronie korkowe.siecobywatelska.pl  znajdziesz wszystkie potrzebne wskazówki, jak go przeprowadzić. Na początek warto przyjrzeć się liście dokumentów, które powinniśmy uzyskać od gminy w trakcie prowadzenia monitoringu oraz z zakładką „Monitoring krok po kroku”. Przy zbieraniu danych na pewno niejednokrotnie zajdzie konieczność składania wniosku o udostępnienie informacji publicznej – podpowiadamy jak to zrobić. Pomocne będą też nasze wskazówki do analizy zebranego materiału.

Jak się zgłosić?
Z dostępnych na stronie korkowe.siecobywatelska.pl narzędzi można skorzystać w dowolnym momencie.

Poziom
Średniotrudne. Jeśli masz jakieś pytania, skontaktuj się z nami.


Obywatelski Monitoring Sportu

Na czym to polega?
W przypadku Obywatelskiego Monitoring Sportu chodzi przede wszystkim o zwiększenie roli mieszkańców w tworzeniu gminnej polityki sportowej. Jest to szerokie pojęcie, w którego zakres wchodzi zarówno troska o bardziej przejrzyste i racjonalne dysponowanie środkami publicznymi na sport jak i chęć zaangażowania mieszkańców w aktywne uprawianie sportu. Jak to zrobić? Każdy może samodzielnie przeprowadzić taki monitoring, zapoznając się w pierwszej kolejności z materiałami wprowadzającymi w tematykę kontroli obywatelskiej, a następnie ze schematem monitoringu. Uczestniczki i uczestnicy monitoringu badają, co zwykli mieszkańcy gminy mają z prowadzonej polityki sportowej i jak mogą na nią wpływać. W tym celu analizują urzędowe dokumenty, wnioskują o informację publiczną, zbierają dane od władz gminy, mieszkańców i przedstawicieli organizacji sportowych.

Interesują ich następujące informacje:
– cele gminnej polityki sportowej,
– zajęcia sportowe dla mieszkańców,
– dostęp mieszkańców do obiektów sportowych,
– informowanie mieszkańców o ofercie sportowej,
-badanie przez gminę potrzeb i opinii mieszkańców,
– wspieranie przez gminę inicjatyw mieszkańców dotyczących lokalnego sportu.

Jeśli zaobserwują w którymś z tych obszarów jakieś nieprawidłowości lub po prostu będą chcieli podzielić się z władzą swoimi obserwacjami, mogą stworzyć katalog sugerowanych działań.

Dla kogo?
Monitoring prowadzony samodzielnie na podstawie scenariusza skierowany jest przede wszystkim do pojedynczych osób, grup nieformalnych, a także organizacji pozarządowych, które posiadają podstawową wiedzę na temat prowadzenia kontroli obywatelskiej i chciałyby zbadać, jak gmina realizuje swoje zadania związane z rozwojem sportu. W przypadku braku wiedzy na temat działań strażniczych należy skorzystać z internetowy kurs otwarty “Na straży”, a także zapoznać się z filmami i prezentacjami wprowadzającymi w zagadnienia związane z monitoringiem sportu (wszystkie materiały dostępne są na stronie sport.siecobywatelska.pl).

Co proponujemy?
Obywatelski Monitoring Sportu jest działaniem samodzielnym, dlatego przed jego rozpoczęciem warto zapoznać się z materiałami dotyczącymi kontroli obywatelskiej dostępnymi na stronie sport.siecobywatelska.pl. Kolejnym krokiem jest prześledzenie scenariusza, który prowadzi przez kolejne etapy obywatelskiego monitoringu. Opisuje obszary, którym należy się przyjrzeć, sugeruje pytania, na które należy odpowiedzieć oraz daje wskazówki, jak zdobyć niezbędne informacje. Do ich zbierania można użyć przygotowanego przez nas narzędzia internetowego, które znajduje się na stronie sport.siecobywatelska.pl. Narzędzie umożliwia zapisanie zebranych dokumentów online, wpisywanie odpowiedzi i opublikowanie razem z podsumowaniem.
Wnioski wyciągnięte z zebranych w czasie monitoringu informacji mogą być punktem wyjścia w dyskusji nad ewentualnymi zmianami gminnej polityki sportowej.

Jak się zgłosić?
Aby uzyskać dostęp do narzędzia, które posłuży do prowadzenia monitoringu, należy wypełnić formularz zgłoszeniowy dostępny pod adresem: sport.siecobywatelska.pl Decyzję o stworzeniu konta danej osobie podejmuje Sieci Obywatelska Watchdog Polska na podstawie wypełnionego formularza i rozmowy telefonicznej.

Poziom

Trudny – udział w monitoringu jest czasochłonny. Należy również liczyć się z niechęcią władz do przeprowadzenia takiej kontroli.


Monitoring spółek komunalnych

Na czym to polega?
Monitoring spółek komunalnych jest badaniem przejrzystości ich działania, obejmującym takie obszary jak: nadzór gmin nad spółkami komunalnymi, procedura doboru i wynagradzania członków organów spółek czy dostęp do informacji o ich wydatkach.
Monitorowanie odbywa się poprzez analizę dokumentów oraz rozmowy z urzędnikami i członkami organów zarządzających spółkami. Prowadzenie samodzielnego monitoringu spółek komunalnych na podstawie scenariusza polega na zapoznaniu się z materiałami wprowadzającymi w temat kontroli obywatelskiej oraz informacjami na temat zasad funkcjonowania spółek komunalnych dostępnymi na stronie spolki.siecobywatelska.pl. Kolejnym krokiem jest prześledzenie schematu monitoringu, a następnie zebranie na tej podstawie informacji, ich analiza i podsumowanie. Ostatnim etapem jest wypełnienie przez uczestniczki i uczestników monitoringu internetowej ankiety.

Mamy nadzieję, że monitoring zwiększy dostępność informacji na temat działania spółek komunalnych, jak również pozwoli wyeliminować złe praktyki stosowane w badanych obszarach.

Co proponujemy?
Schemat monitoringu zawiera opis badanych obszarów, pytania, na które należy odpowiedzieć oraz wskazówki, jak zdobyć niezbędne informacje. Po zebraniu potrzebnych danych należy je podsumować w wybranej formie np. raportu lub infografiki, które posłużą do podjęcia dyskusji na temat ewentualnych zmian w badanym obszarze.

Dla kogo?
Monitoring prowadzony samodzielnie na podstawie scenariusza skierowany jest przede wszystkim do pojedynczych osób, grup nieformalnych, a także organizacji pozarządowych, które posiadają podstawową wiedzę na temat prowadzenia kontroli obywatelskiej i chciałyby zbadać, jak funkcjonują spółki komunalne w danej gminie.

Jak się zgłosić?
Do samodzielnego monitoringu spółek komunalnych można zgłosić się w każdej chwili. Aby uzyskać dostęp do narzędzia, które posłuży do prowadzenia monitoringu, należy wypełnić formularz zgłoszeniowy dostępny pod adresem spolki.siecobywatelska.pl Decyzję o stworzeniu konta danej osobie podejmuje Sieci Obywatelska Watchdog Polska na podstawie wypełnionego formularza i rozmowy telefonicznej.

Poziom
Bardzo trudny (zajmuje dużo czasu i może wiązać się z konsekwencjami takimi jak niechęć władz)


Szkoła inicjatyw Strażniczych

Na czym to polega?
Szkoła Inicjatyw Strażniczych to cykl 5 warsztatów prowadzonych przez Helsińską Fundację Praw Człowieka i Sieć Obywatelską – Watchdog Polska. Celem Szkoły Inicjatyw Strażniczych jest między innymi wsparcie niezależnych działań związanych z kontrolą obywatelską władz na poziomie lokalnym, integracja środowiska i wymiana doświadczeń między lokalnymi strażnikami. Warsztaty dotyczą tematyki praw człowieka, dostępu do informacji publicznej, wolności słowa, zdobywania sojuszników w kontroli obywatelskiej. Nie prowadzimy już naboru do aktualnie trwającej edycji Szkoły, tym wszystkim, którzy są zainteresowani tematyką poruszaną w czasie warsztatów, polecamy dostępne tu już wkrótce materiały szkoleniowe.

Dla kogo?
Materiały szkoleniowe zostały przygotowane z myślą o osobach mających już doświadczenie w prowadzeniu kontroli obywatelskiej.

Co proponujemy?
Każdy z pięciu warsztatów prowadzonych w ramach Szkoły Inicjatyw Strażniczych ma swój temat przewodni. Poniżej publikujemy listę tych zagadnień z przyporządkowanymi im materiałami edukacyjnymi.

Szkolenie na temat praw człowieka:
Prezentacja Sławomira Cybulskiego: Europejski system praw człowieka (trener Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka)
Prezentacja Sławomira Cybulskiego:_Istota wolności zgromadzeń (trener Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka)
Prezentacja Sławomira Cybulskiego: System ochrony praw człowieka w ONZ (trener Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka)
– Prezentacja Sławomira Cybulskiego: Współczesna koncepcja praw człowieka (trener Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka)
Schemat dotyczący zakresu prywatności a praw człowieka

Szkolenie na temat dostępu do informacji publicznej:
Wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka
Prezentacja Szymona Osowskiego_Dostęp do informacji publicznej (Sieć Obywatelska – Watchdog Polska)
Prezentacja Szymona Osowskiego_Ponowne wykorzystanie informacji (Sieć Obywatelska – Watchdog Polska)
Prezentacja Szymona Osowskiego_Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku (Sieć Obywatelska – Watchdog Polska)

Szkolenie na temat wolności słowa w kontekście kontroli obywatelskiej
Podstawowe regulacje prawne
Prezentacja Dominiki Bychawskiej-Siniarskiej i Doroty Głowackiej (Helsińska Fundacja Praw Człowieka)
Publikacja Doroty Głowackiej_Internet _ aspekty prawne_Część 1 oraz Publikacja Doroty Głowackiej_Internet _ aspekty prawne_Część 2 (Helsińska Fundacja Praw Człowieka)

Szkolenie z tematyki zdobywania sojuszników w prowadzonych działaniach z zakresu kontroli obywatelskiej i metod komunikacji
Prezentacja Agaty Miazgi: Dane – skąd i jak

Szkolenie podsumowujące cykl SIS dotyczące planowania działań, jakie uczestnicy mogą podejmować w interesie publicznym.

Poziom
Zaawansowany. Do korzystania z materiałów Szkoły Inicjatyw Strażniczych zapraszamy osoby, które posiadają już doświadczenie w prowadzeniu działań strażniczych, od lat aktywnie działają lokalnie na rzecz idei dobrego rządzenia i jawności instytucji dysponujących publicznym majątkiem.


Edukacja prawna i kontrola obywatelska – materiały edukacyjne dla Nauczycieli i metodyków

Na czym to polega?
W ramach partnerskiego projektu Sieci Obywatelskiej – Watchdog, Centrum Edukacji Obywatelskiej, Fundacji Court Watch Polska, Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz Stowarzyszenia Homo Faber przez CEO realizowane są działania edukacyjne obejmujące nie tylko środowisko strażników, ale także szkołę – uczniów i nauczycieli. Staramy się oswajać szkołę z praktyczną edukacją prawną: prowadzimy kursy i warsztaty, opracowujemy materiały edukacyjne i publikacje, w których przedstawiamy pomysły na prowadzenie zintegrowanej edukacji prawnej, uwzględniającej różne obszary, różnych adresatów i różne techniki.
Opracowaliśmy model edukacji prawnej możliwy do zrealizowania w rzeczywistości szkolnej: w ramach różnych zajęć przedmiotowych (nie tylko WOS), na godzinie wychowawczej, podczas spotkań samorządu uczniowskiego. Ważnym elementem tego modelu jest też edukacja prawna nauczycieli i rodziców – opracowane zostały programy spotkań z rodzicami, rady pedagogicznej.
Wierząc w to, że szkoła jest może być nie tylko szkołą demokracji, ale także szkołą prawa skupiliśmy się w publikacji na tematach i zagadnieniach związanych ze szkołą, jej funkcjonowaniem i społecznością. Opracowany model ma na celu dostarczenie uczniom niezbędnej wiedzy prawnej, zwłaszcza w obszarze ich codziennego życia (m.in. prawo oświatowe, prawa dziecka i ucznia, dostęp do informacji, bezpieczeństwo w sieci, prawo autorskie). Pozwala ćwiczyć praktyczne umiejętności korzystania z prawa podczas załatwiania codziennych spraw oraz przygotowuje do monitorowania, czy określone prawo funkcjonuje prawidłowo w ich najbliższym otoczeniu. Zwracamy w nim także uwagę na znaczenie wiedzy i umiejętności prawnych w aktywności obywatelskiej oraz zachęcamy do obywatelskiej kontroli.
Model dostępny jest na stronie ceo.org.pl/mamyprawo/straznictwo

Dla kogo?
Materiały wypracowywane w komponencie szkolnym programu skierowane są do wszystkich nauczycieli gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej, dla których edukacja prawna uczniów jest szczególnie ważna i którzy dostrzegają jej interdyscyplinarność. Mogą też stanowić wsparcie w realizacji programu wychowawczego szkoły czy rozwijaniu współpracy pomiędzy uczniami i rodzicami a szkołą.
Kurs internetowy oraz wspierające szkolenia stacjonarne skierowane były do liderów edukacji prawnej (głównie nauczycieli WOS-u), współpracujących od lat z CEO.
W roku szkolnym 2015/2016 liderzy edukacji prawnej prowadzą szkolenia regionalne przygotowujące do wdrażania modelu edukacji prawnej w szkole obejmującego nie tylko zajęcia WOS, ale także inne przedmioty oraz skierowanego do wszystkich członków społeczności szkolnej (uczniów, nauczycieli, rodziców).

Co proponujemy?
Strona internetowa ceo.org.pl/mamyprawo oraz ceo.org.pl/mamyprawo/strażnictwo
Na stronie Centrum Edukacji Obywatelskiej nauczyciele znajdą liczne materiały edukacyjne (artykuły, multimedia, poradniki), które pomagają nauczycielom i edukatorom w realizacji elementów edukacji prawnej w szkole. Strona będzie systematycznie aktualizowana i uzupełniana nie tylko o materiały wypracowane w ramach programu, ale także inne, polecane portale, publikacje, materiały.

Publikacje i multimedia
Słuchowisko dla młodzieży dotyczące dostępu do informacji publicznej, z którego można dowiedzieć się, czym jest informacja publiczna, kto ją musi udostępniać oraz na czym polega krok po kroku jej udostępnianie.
Od 1 września 2015 roku dostępny jest również model edukacji prawnej, możliwy do zrealizowania w rzeczywistości szkolnej: w ramach różnych zajęć przedmiotowych (nie tylko WOS), na godzinie wychowawczej, podczas spotkań samorządu uczniowskiego, na radach pedagogicznych i spotkaniach z rodzicami.

Kursy i szkolenia
W roku szkolnym 2014/2015 zrealizowany został kurs internetowy przygotowujący do realizacji edukacji prawnej – kurs będzie wznawiany (poza projektem) w kolejnych latach.
W roku szkolnym 2015/2016 organizowane było szkolenie wspierające dla liderów edukacji prawnej, przygotowujące ich do prowadzenia regionalnych warsztatów (rekrutacja w sierpniu 2015 roku)
W roku szkolnym 2015/2016 liderzy edukacji prawnej prowadzili szkolenia regionalne przygotowujące do wdrażania modelu edukacji prawnej w szkole obejmującego nie tylko zajęcia WOS, ale także inne przedmioty oraz skierowanego do wszystkich członków społeczności szkolnej (uczniów, nauczycieli, rodziców).

Jak się zgłosić?
Aktualnie nie prowadzimy naboru na kursy, natomiast pod adresami ceo.org.pl/mamyprawo oraz ceo.org.pl/mamyprawo/strażnictwo dostępne są wszystkie materiały szkoleniowe.

Poziom
Wszystkie materiały skierowane są do nauczycieli i uczniów szkół ponadpodstawowych. Mogą być wykorzystywane w pracy z uczniami (na zajęciach przedmiotowych), do organizacji pracy samorządu uczniowskiego, rady pedagogicznej czy spotkań z rodzicami. Wybrane materiały po modyfikacji można wykorzystać w pracy z uczniami młodszymi, podczas projektowych działań uczniowskich i zajęć pozalekcyjnych.

Strona używa ciasteczek. Polityka prywatności