STRONE PROWADZI
SIEĆ OBYWATELSKA
WATCHDOG POLSKA

biuro@siecobywatelska.pl
UL. URSYNOWSKA 22/2
02-605 WARSZAWA
DESIGN: RZECZYOBRAZKOWE.PL

Krytyczne przesilenie w ograniczaniu wolności

Prezentujemy krótki przegląd zawirowań wokół ustawy o zgromadzeniach. Przez ostatnie pięć lat pracowali nad nią – Prezydent, Sejm, Senat, Trybunał Konstytucyjny, organizacje społeczne i międzynarodowe instytucje. Gdy już udało się ustawę poprawić i zaczęła spełniać standardy gwarantujące wolność wyrażania opinii przez obywateli (szeroko rozumianych), spotyka nas cios, który godzi w podstawy tej wolności. Obecnie procedowana ustawa niszczy wszystko, co najważniejsze, odwracając pozycję rządzących. To nie my – Naród – stajemy się źródłem władzy, a władza pochodząca z wyborów stawia się ponad nami.

Zainteresowaliśmy się tematem pod koniec 2011 roku, kiedy, po zamieszkach w Warszawie, Prezydent Bronisław Komorowski zaproponował zmianę ustawy o zgromadzeniach. Byliśmy wówczas przekonani, że ta propozycja jest spełnieniem administracyjnych oczekiwań władz Warszawy, które chciałyby ułatwić sobie działanie. Posłowie opozycji poprosili o opinię Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Ta wypowiedziała się krytycznie wobec proponowanych zmian – wskazując na nadmierne obciążenia administracyjne nakładane na organizatorów zgromadzeń, wątpliwe rozwiązania dotyczące ograniczania kontrdemonstracji oraz niezajęcie się najbardziej pilną potrzebą, jaką było uregulowanie sprawy zgromadzeń spontanicznych. Posłowie koalicji (PO i PSL) konsekwentnie procedowali ustawę, a organizacjom pozarządowy udało się jedynie wzbudzić dyskusję w Senacie. Ostatecznie akt został tylko nieznacznie poprawiony, obiecano jednak przystąpienie do pracy nad nową ustawą.

Ta, którą wówczas przyjęto, nie zdążyła wejść w życie przed kolejnym 11 listopada. Przestrzegano bowiem zasad vacatio legis. W 2012 roku znów w Warszawie miały miejsce walki uliczne, a przedmiotem zmian miała stać się kwestia zakrywania twarzy. Sieć Obywatelska Watchdog Polska wraz z Instytutem Spraw Publicznych przygotowały wtedy debatę pt. „Karanie za zakrywanie”. Sprawa na moment przycichła i ustawy nie procedowano dalej. Kilka miesięcy później (wrzesień 2014 roku) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że najbardziej kontrowersyjne elementy ustawy o zgromadzeniach z 2012 roku są niezgodne z Konstytucją.

Kolejne zmiany zapoczątkowało Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji, składając projekt ustawy, nad którym pracowano przez trzy miesiące. Tym razem udało się stworzyć akt nowoczesny, który budził emocje opozycji, spełniał jednak podstawowe standardy międzynarodowe i był tworzony w sposób, który można nazwać przejrzystym i demokratycznym.

Tego nie da się powiedzieć o najnowszej propozycji Prawa i Sprawiedliwości, która tworzona jest w sposób pośpieszny, zawiera treści szkodliwe dla wolności i ma natychmiast wejść w życie. Takiego sposobu działania jeszcze nie było. Administracyjne obostrzenia wprowadzone przez projekt Prezydenta Komorowskiego zostały zniesione przez Trybunał Konstytucyjny. Zadziałała demokracja. Działa też instytucja vacatio legis. Kolejny projekt został porzucony po protestach społecznych. Sprawą spełnienia standardów zajął się rząd. Z sytuacją siłowego procedowania ustawy, która odbiera nam wolność, nie mieliśmy jeszcze do czynienia Zwłaszcza w kontekście zablokowanego Trybunału Konstytucyjnego. A wszystkich, którzy mają wątpliwości co do obiektywizmu takiej opinii, odsyłamy do źródeł.

  1. Ustawa Prezydenta Komorowskiego z 2011 roku – proces legislacyjny, wysłuchanie publiczne, protesty;
  2. Próby zmian z 2012 roku – proces legislacyjny, debata „Karanie za zakrywanie”

3.    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2014 roku.
4.    Legislacyjny proces rządowy w 2015 roku.
5.    Sejmowy proces legislacyjny w 2015 roku  i opinie o ustawie (komentarze na ngo.pl – Helsińska Fundacja Praw Człowieka; Sieć Obywatelska Watchdog Polska)
6.    Proces legislacyjny w 2016 roku.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Strażnicze kursy online:
  • otwarty kurs internetowy “Na straży”
  • praktyczna edukacja prawna w szkole
  • System Analizy Orzeczeń Sądowych
Poznaj przedmioty inspirowane watchdogami!

Wesprzyj kampanię “Dbamy o lepszą codzienność”.

Monitoruj, kontroluj, działaj!

Sprawdź naszą ofertę edukacyjną.

Baza Inicjatyw Strażniczych

Poznaj polskie projekty, osoby i organizacje watchdogowe.

Strona używa ciasteczek. Polityka prywatności