STRONE PROWADZI
SIEĆ OBYWATELSKA
WATCHDOG POLSKA

biuro@siecobywatelska.pl
UL. URSYNOWSKA 22/2
02-605 WARSZAWA
DESIGN: RZECZYOBRAZKOWE.PL

Gendermeria – równościowy monitoring

Gendermeria to rozbudowany projekt, koordynowany przez Fundację Feminoteka. Jego celem jest zwiększenie faktycznej równości szans kobiet i mężczyzn oraz przeciwdziałanie dyskryminacji ze względu na płeć.

feminoteka-208x300

Przedsięwzięcie było realizowane w dwóch kolejnych latach – w 2008 i w 2009 roku. Główną osią projektu były działania monitorujące politykę równości płci, realizowaną przez media oraz instytucje publiczne różnego szczebla. Organizowane były także różne wydarzenia upowszechniające tematykę równości, takie jak np. konkurs „Równe i równiejsi”. Był to konkurs adresowany do dziennikarzy, na materiał (tekst, audycję, program) dotyczący równouprawnienia kobiet i mężczyzn.

 

Adresaci:
Projekt skupił się na dwóch głównych grupach odbiorców. Pierwszą grupę stanowili przedstawiciele instytucji objętych monitoringiem: decydenci i urzędnicy administracji publicznej wszystkich szczebli oraz osoby odpowiedzialne za polskie media, zarówno publiczne, jak i prywatne.
W założeniu projekt miał także upowszechniać tematykę równouprawnienia kobiet i mężczyzn, dostarczając bieżących informacji dotyczących tych zagadnień, których często próżno szukać w przekazach medialnych głównego nurtu. Drugą, szeroką, grupę adresatów projektu stanowiło zatem społeczeństwo.

 

Cele:

Głównym celem projektu było wspieranie faktycznej równości szans kobiet i mężczyzn poprzez zwiększenie ilości i jakości działań podejmowanych w tym zakresie przez różne organy władzy i administrację publiczną oraz media. Jednocześnie projekt miał przyczynić się do swobodnego dostępu obywateli i obywatelek do informacji publicznej, zwiększenia przejrzystości w publicznym procesie decyzyjnym oraz mobilizacji organizacji kobiecych, by oddziaływały na decydentów w kwestii realizowania programów antydyskryminacyjnych.

 

Zadaniem, które stanowiło oś projektu, było monitorowanie przez zespół strażników i strażniczek Gendermerii, działalności bardzo wielu podmiotów mających istotny wpływ na te aspekty życia społecznego, które dotyczą statusu kobiet i mężczyzn. Dzięki pracy zespołu powstały materiały analizujące pracę m. in. Państwowej Inspekcji Pracy, Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Parlamentarnej Grupy Kobiet, Pełnomocniczki Rządu ds. Równego Traktowania, uczelni wyższych oraz mediów. Członkinie zespołu Gendermerii przeprowadzały także wywiady i zbierały informacje, m. in. na temat wprowadzanych zmian w tzw. ustawie antyprzemocowej. Wśród osób, z którymi rozmawiano, znaleźli się, m.in., Elżbieta Radziszewska, ówczesna Pełnomocniczka Rządu ds. Równego Traktowania oraz Piotr Wojciechowski, wicedyrektor Państwowej Inspekcji Pracy.

 

Realizatorki projektu podkreślały także, że działania monitorujące aktywność rządu i innych instytucji publicznych były konieczne, aby zebrać i udostępnić społeczeństwu wiedzę prezentującą faktyczną sytuację kobiet i mężczyzn w Polsce. Dopiero dzięki upowszechnieniu takich informacji różne podmioty mają możliwość włączenia się w konsultacje społeczne i przeciwdziałania dyskryminującym praktykom.

 

Metodologia:

Narzędzia, jakimi posługiwały się realizatorki i realizatorzy monitoringu, były dopasowane do specyfiki danej tematyki i pytań, na jakie poszukiwano odpowiedzi. Jako przykład może posłużyć rozbudowany monitoring mediów, realizowany zarówno w pierwszym, jak i drugim roku projektu.

W monitoringu mediów przyjrzano się prasie codziennej i tygodnikom oraz programom radiowym i telewizyjnym. Analizie poddano nie tylko przekaz merytoryczny, ale również politykę personalną: autorstwo publikacji w tygodnikach i gazetach codziennych według płci osoby redagującej oraz udział ekspertek w dyskusjach na łamach prasy, płeć prezenterów głównego wydania programów informacyjnych (analizowano dwa programy informacyjne telewizji publicznej: Wiadomości TVP 1 oraz Panorama TVP 2). Wzięto też pod uwagę treść emitowanych materiałów i kategorie osób zabierających w nich głos. Wydzielono na tej podstawie następujące kategorie, w podziale na płeć: politycy i polityczki; eksperci i ekspertki, występujące w programie w związku z posiadaną przez nich wiedzą i profesjonalnym doświadczeniem; tzw. „inni”, czyli osoby związane z poruszanym tematem lub problematyką; osoby wytypowane „losowo”, czyli wypowiadający się w materiałach przypadkowi przechodnie lub osoby związane z tematem w sposób luźny.

Wnioski z projektu obejmowały także analizę języka, jakim posługują się dziennikarki i dziennikarze oraz ilość materiału dotyczącego spraw istotnych z punktu widzenia równouprawnienia lub praw kobiet. Wyniki analizy języka dziennikarskiego wskazały m.in. na relatywnie duże przyzwolenie na seksistowskie wypowiedzi w radiowym eterze.

Innym ciekawym elementem monitoringu zrealizowanego w ramach Gendermerii było badanie poziomu wiedzy inspektorów i inspektorek Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie molestowania seksualnego w miejscu pracy oraz jakości wsparcia oferowanego osobom, które doświadczyły takich sytuacji. Członkinie zespołu badawczego wykorzystały tu metodę prowokacji dziennikarskiej, dzwoniąc na wskazane przez PIP infolinie i podając się za kobiety, które spotkały takie zachowania ze strony przełożonych lub innych pracowników.

 

Wyniki:

Przeprowadzone monitoringi szkicują mapę problemów związanych z szeroko rozumianą polityką równościową w sferze mediów, władzy, edukacji – w tym edukacji wyższej – oraz rynku pracy. Uogólnione wnioski z projektu można podsumować wypowiedzią jednej z autorek raportu, Anny Dzierzgowskiej, która stwierdziła: Od kilku lat, w kolejnych raportach dotyczących polityki równościowej w Polsce, monitorujemy coś, czego nie ma.Według autorek publikacji wiele działań podejmowanych na rzecz równości kobiet i mężczyzn ma charakter pozorny, a tematyka równouprawnienia poruszana jest często w sposób powierzchowny i niesystematyczny.
Każdy z dwóch projektów zwieńczyło wydanie raportu z monitoringu. W 2008 roku była to publikacja „Gendermeria – równościowy monitoring. Raport”, w 2009 roku – „Gendermeria – równościowy monitoring. Brak misji na wizji i wizji w edukacji. Media publiczne i polityka edukacyjna na rzecz równości płci. Raport”. Raporty zawierają nie tylko teksty podsumowujące przeprowadzone monitoringi, ale także komentarze ekspertów i ekspertek na temat prawa antydyskryminacyjnego oraz wdrażania zasady równości szans kobiet i mężczyzn w poszczególnych politykach publicznych.

Zobacz także filmy na youtube:  Gendermeria – równościowy monitoring mediów cz. 1 oraz Gendermeria – równościowy monitoring mediów cz. 2

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Strażnicze kursy online:
  • otwarty kurs internetowy “Na straży”
  • praktyczna edukacja prawna w szkole
  • System Analizy Orzeczeń Sądowych
Poznaj przedmioty inspirowane watchdogami!

Wesprzyj kampanię “Dbamy o lepszą codzienność”.

Monitoruj, kontroluj, działaj!

Sprawdź naszą ofertę edukacyjną.

Baza Inicjatyw Strażniczych

Poznaj polskie projekty, osoby i organizacje watchdogowe.

Strona używa ciasteczek. Polityka prywatności