STRONE PROWADZI
SIEĆ OBYWATELSKA
WATCHDOG POLSKA

biuro@siecobywatelska.pl
UL. URSYNOWSKA 22/2
02-605 WARSZAWA
DESIGN: RZECZYOBRAZKOWE.PL

Zrównoważone zamówienia publiczne. Nowy raport Fundacji Kupuj Odpowiedzialnie

Wyniki badań pokazują, iż wiele barier w stosowaniu zrównoważonych zamówień publicznych wynika z braku przygotowania lub niechęci zamawiających do stosowania “zielonych” zamówień, co często wiąże się z brakiem odpowiedniej wiedzy.

aut.Peter Hopper, light reading, CC BY-NC 2.0, flickr.com

aut.Peter Hopper, light reading, CC BY-NC 2.0, flickr.com

Polskie zamówienia publiczne wciąż w niewielkim stopniu uwzględniają kryteria społeczne i środowiskowe. W 2012 r. zielone zamówienia publiczne wyniosły jedynie 12%, a społeczne – niecałe 3% ogólnej wartości zamówień publicznych, mimo zakładanych celów na poziomie odpowiednio 20% i 10%. Nowy raport Fundacji Kupuj Odpowiedzialnie analizuje bariery i możliwości stosowania społecznie i środowiskowo odpowiedzialnych zamówień publicznych, także w kontekście obecnych prac nad nowym prawem o zamówieniach publicznych.
Raport „Zrównoważone zamówienia publiczne. Możliwości, bariery, strategie.  przedstawia stan prawny dotyczący zrównoważonych zamówień publicznych oraz analizę praktyki ich stosowania. Prezentuje regulacje na poziomie Unii Europejskiej oraz prawo polskie. Wskazuje na możliwości jakie w zakresie zrównoważonych zamówień publicznych daje nowa dyrektywa Unii Europejskiej 2014/24/UE, która musi zostać przeniesiona na grunt polski do kwietnia 2016. Należą do nich między innymi: zwiększenie możliwości wymagania od wykonawców przestrzegania przepisów z zakresu prawa środowiskowego czy prawa pracy; poszerzenie stosowania kryteriów pozacenowych oraz uwzględniania cyklu życia produktów; zwiększenie możliwości stosowania oznakowań (np. certyfikatów potwierdzających kryteria społeczne i środowiskowe) czy poszerzenie możliwości stosowania zamówień zastrzeżonych (realizowanych przez wykonawców zatrudniających osoby z grup defaworyzowanych).
Raport przedstawia również stan realizacji zrównoważonych zamówień publicznych w praktyce. W tej części publikacja bazuje na badaniach jakościowych opartych o wywiady z przedstawiciel(k)ami instytucji publicznych, w tym Urzędu Zamówień Publicznych, zamawiających, wykonawców, oraz organizacji pracodawców, związków zawodowych i organizacji pozarządowych.
Wyniki badań pokazują iż wiele barier w stosowaniu zrównoważonych zamówień publicznych nie wynika z ograniczeń prawnych ale z braku przygotowania lub woli zamawiających do stosowania zrównoważonych zamówień. Wiąże się on z brakiem odpowiedniej wiedzy, niedostrzeganiem potrzeby zmian lub strachem przed zakwestionowaniem zastosowanych kryteriów społecznych czy środowiskowych przez organy kontrolne sprawdzające prawidłowość zamówień. Zauważalny jest również brak świadomości korzyści wynikających z zastosowania ZZP oraz brak systemowych rozwiązań, które gwarantowałyby stosowanie ZZP w danej instytucji zamawiającej na podstawie określonej strategii, poprzez przygotowany zespół wspierany przez kierownictwo.
Toczące się obecnie w Polsce prace nad nową ustawą dot. zamówień publicznych (projekt ustawy opublikowany przez UZP 21.04.2015) to dobry moment, aby zastanowić się nad skutecznością dotychczasowych regulacji i praktyki ich stosowania, oraz wprowadzić odpowiednie zmiany.
Raport kończą rekomendacje postulujące przeniesienie do polskiego prawa możliwości dot. zrównoważonych zamówień publicznych stworzonych przez dyrektywę UE oraz opracowanie odpowiednich rozwiązań praktycznych jakie pozwolą na rzeczywiste wdrażanie tych zapisów.
Postulaty wskazują na konieczność zwiększania wiedzy i wsparcia dla zamawiających oraz promocję zrównoważonych zamówień publicznych. Podkreślają również konieczność stworzenie funkcjonalnych mechanizmów pozwalających na skuteczne rozwiązania systemowe. Powinny one dążyć do wykorzystania zamówień publicznych jako narzędzia realizacji celów różnych polityk państwa/miasta/gminy takich jak: ochrona środowiska, efektywność energetyczna, promowanie innowacji, zatrudnienia i włączenia społecznego, polityki rozwojowej, przestrzegania praw człowieka, przeciwdziałanie zmianom klimatu i promowaniu społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw.
Wydatki na zamówienia publiczne w Polsce w 2013 roku wyniosły 143,2 mld zł., czyli ok. 8,76% PKB. Czyni to z instytucji publicznych znaczących konsumentów, którzy mają potencjał kształtowania trendów odpowiedzialnej konsumpcji. Nie jest on jednak wykorzystany. Potrzebne jest więc zwiększanie świadomości społecznej i poszerzenie dyskusji na temat zrównoważonych zamówień publicznych. Konieczna jest ich większa promocja, a być może także nacisk ze strony zainteresowanych obywateli i obywatelek by środki pochodzące m.in. z ich podatków były przeznaczane na zakupy odpowiedzialne społecznie i środowiskowo.
22 maja 2015, Fundacja Kupuj Odpowiedzialnie wraz z Koalicją Sprawiedliwego Handlu, Instytutem Spraw Publicznych, Instytutem Praw człowieka i BiznesuPolskim Stowarzyszeniem Sprawiedliwego Handlu przesłała do Urzędu Zamówień Publicznych wspólne stanowisko do projektu ustawy o zamówieniach publicznych, oparte na rekomendacjach z raportu.
Raport jest częścią projektu Fundacji Kupuj Odpowiedzialnie:  „Zrównoważone zamówienia publiczne. Monitoring prawa i standardów”,  realizowanego w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z funduszy EOG.

Źródło: http://www.ekonsument.pl/a66916_zrownowazone_zamowienia_publiczne_nowy_raport_fundacji_kupuj_odpowiedzialnie.html#.VYkVqvntlHx (licencja CC BY-NC-ND 2.5 PL)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Strażnicze kursy online:
  • otwarty kurs internetowy “Na straży”
  • praktyczna edukacja prawna w szkole
  • System Analizy Orzeczeń Sądowych
Poznaj przedmioty inspirowane watchdogami!

Wesprzyj kampanię “Dbamy o lepszą codzienność”.

Monitoruj, kontroluj, działaj!

Sprawdź naszą ofertę edukacyjną.

Baza Inicjatyw Strażniczych

Poznaj polskie projekty, osoby i organizacje watchdogowe.

Strona używa ciasteczek. Polityka prywatności